Zorg betaalt miljarden voor inhuur personeel


Verpleegkundigen en verzorgenden nemen bij hoge werkdruk en lage lonen het heft in eigen hand en laten zich steeds meer inhuren. Het is een vicieuze cirkel met nog meer werkdruk en hogere kosten tot gevolg, zeggen experts. „Dit moet je als signaal zien.”

Nooit gaven zorginstellingen zo veel geld uit aan externe inhuur van personeel als de €2,6 miljard in 2018, blijkt uit de jaarlijkse barometer van EY over de zorgsector over vorig jaar. In 2017 was dit nog €2,4 miljard en in 2014 amper €1,5 miljard.

„De kosten van inhuur van externen bedroeg vorig jaar 7,1%, een halve procentpunt meer dan een jaar eerder. En dit percentage loopt elk jaar op. In sectoren met veel seizoensinvloeden kan dat wel, maar in de zorg is dat niet logisch”, zegt EY-partner Rob Leensen.

De inhuur is duurder, maar zorginstellingen in de jeugdzorg, ouderenzorg, verpleegzorg en andere deelsectoren moeten wel. Er zijn grote personeelstekorten en zorgprofessionals die de werkdruk, onregelmatigheid en het bescheiden salaris dat daar tegenover staat zat zijn, kiezen ervoor zich als zelfstandige te laten inhuren.

Inhuur

Per maand kiezen 1200 werknemers in de zorg om hun vaste dienstverband in te ruilen voor zelfstandigheid, terwijl dit vorig jaar er nog 1100 waren en in 2017 nog 1000. Dat blijkt uit cijfers van Solopartners, brancheclub van zelfstandigen in de zorg. Zo blijven er minder vaste krachten over. De druk op hen wordt groter.

Om deze reden stijgen het verzuim (5,9%) en verloop van werknemers (15,9%) naar recordpercentages (zie grafiek). Dat beweegt werknemers weer vaker om hun vaste baan te verruilen voor zelfstandigheid. „Het is een vicieuze cirkel die doorbroken moet worden”, zegt Leensen.

Vaste werknemers in de zorg zijn in toenemende mate ontevreden met hun werkomstandigheden en arbeidsvoorwaarden. Maandag voerden werknemers in de jeugdzorg actie in Den Haag voor extra geld om tekorten en werkdruk aan te pakken. Ook in ziekenhuizen werd voor een cao met loonsverhogingen en aanpak van verzuim actie gevoerd in de zomer.

Signaal

„Zorgwerknemers laten zich vaker inhuren en dat is niet makkelijk voor zorgorganisaties en overblijvende werknemers. Dan kun je ontevreden wijzen naar hen die kiezen voor flexibel werk, maar je kunt het ook zien als een duidelijk signaal voor werkgever en overheid, zegt Lex Tabak van Solopartners.

„Als wij zelfstandigen vragen waarom ze hun dienstverband inruilen voor flexwerk komt naar voren dat ze een betere combinatie van werk en privé willen en meer zeggenschap over het werk en de werkomstandigheden. Dat hebben ze bij hun baan blijkbaar niet. Zelfstandigen kunnen nu wat makkelijker nee zeggen tegen bepaalde tijden of werkzaamheden. En hoewel geld niet bovenaan staat, zeggen zzp’ers dat ze na hun stap beter kunnen rondkomen. Want door de schaarste kunnen ze ook meer geld vragen.”

Volgens Tabak kunnen zelfstandigen hun werk zelf inrichten, door als verpleegkundige dan in een ziekenhuis aan de slag te gaan en daarna zich te laten inhuren in de ouderenzorg. „Overal is vraag. En als ze zelf meer invloed hebben op hun werk, dan houden ze het voor hun gevoel beter vol.”

Hij ziet in de sterkte uitstroom van vaste krachten en de beweegredenen voor die stap een belangrijk signaal naar werkgevers. „Niet enkel een signaal om meer geld. Zorgpersoneel heeft er behoefte aan dat ze gehoord worden. Als werkgever moet je rekening houden met wat werknemers een prettige manier van werken vinden. Zo kun je vermijdbaar verzuim terugdringen en personeel behouden.”